Eğlence için

Kadıköy Tarihçesi


Tarihte Kadıköy’deki insan yerleşimi ilk olarak, Haydarpaşa Koyu çevresi ile Moda Burnu’nun oluşturduğu alan içerisinde kendini göstermiştir. Günümüzde bütünüyle kentsel alan içinde kalan ve yapılaşmış bulunan Kadıköy’ün, Bostancı’ya kadar uzanan semt ve mahalleleri ile daha geniş bir yerleşim alanı haline gelmesi 19. yüzyılda gerçekleşmiştir.

M.Ö. 5000 - 3000 yılları arasında İstanbul çevresinde ilk insan yerleşmelerinin ortaya çıktığı söylenebilir. Anadolu Yakasında yontma taş devrine ait ilk el baltaları İçerenköy’de bulunmuştur. Anadolu Yakasında ve belki tüm İstanbul çevresinde tarih öncesine ait en önemli yerleşme alanı Fikirtepe’dir. Fikirtepe İstanbul’un bilinen en eski çanak çömlekçi neolitik kültürünün var olduğu yerdir.

Çeşitli kaynaklardan öğrendiğimiz kadarıyla, M.Ö. 1000 yılları civarında Fenikeliler tarafından Fikirtepe’de Harhadon adıyla anılan bir ticaret kolonisi oluşturulmuştur. Bu dönemde Kuşdili Deresi bir haliç şeklindedir ve kıyı çizgisi de bugüne göre çok içeride, Fikirtepe - Hasanpaşa arasındadır. Daha sonra bu ilk yerleşmenin karşısında Moda Burnu ile Yoğurtçu arasında Halkedon (Bakır Ülkesi) adıyla ikinci bir yerleşme daha oluşur. Halkedon (Kalkedon) bu dönemde Apollon Tapınağı ile ün salar. Haydarpaşa Çayırı ise Halkedonlular tarafından at yarışları için kullanılır.
M.Ö. 658’de Sarayburnu’na yerleşerek Bizans şehrinin temelini atan Bizans, yörenin güzelliğine hayran kalır ve bu güzel yer dururken karşı tarafta (Kadıköy’de) yerleşen insanları körlükle vasıflandırarak, Kadıköy’ü “Körler Diyarı” olarak adlandırır. Bu sebeple çeşitli kaynaklarda bu adla da anılmıştır.

Halkedon bundan sonraki yüzyıllarda çeşitli kuşatmalar geçirir. 1352 - 1353’te Halkedon çevresi büyük ölçüde Osmanlı denetimine girer. İstanbul’un fethi sonrası Fatih Sultan Mehmet Halkedon’u, meşhur Nasrettin Hoca’nın kızının torunu olan ilk İstanbul Kadısı Celalzade Hızır Bey’e verir. Bu sebepten yerleşim alanının adının da Kadıköy olarak değiştiği söylenir.

Osmanlı Döneminde Kadıköy
Osmanlı döneminde Kadıköy çevresi Roma ve Bizans döneminde olduğu gibi, üst düzey yöneticilerin rağbet ettiği gözde bir sayfiye ve mesire yeridir. Bunun yanında önemli bir tarımsal üretim alanı olmaya da devam eder. Haydarpaşa, Kuşdili Deresi (Kurbağalıdere), Çamlıca yamaçlarına doğru Acıbadem ve Koşuyolu ile Fenerbahçe, önde gelen çayır ve mesire alanlarıdır ve Bostancı’ya kadar uzanan geniş saha içinde yer yer sultan ve üst düzey yöneticilere ait köşkler, sahil sarayları ve bahçeler ile daha iç kısımlarda köyler yer almaktadır. 19. yüzyılın özellikle ilk yarısı, Kadıköy ve çevresi genelde sadece belli mevsimlerde kullanılmış, Kadıköy tam bir yerleşim alanı haline gelmemiştir.

Kadıköy, 1869 yılında o zamanlar daha büyük ve önemli bir merkez olan Üsküdar Sancağı’na bağlanmıştır. Uzun süre Üsküdar’a bağlı olan Kadıköy, 1930’da ilçe yapılmıştır.

Cumhuriyet Döneminde Kadıköy
İstanbul ve Kadıköy, Ulu Önder Atatürk’ün önderliğinde 6 Ekim 1923’te düşman işgalinden kurtarılmıştır. Kadıköy Travesti bir zaferdir.

Uzun süre Üsküdar’a bağlı olan Kadıköy, 23 Mart 1930’da ilçe olur. Bu tarihte Kadıköy’ün Kızıltoprak ve Erenköy olmak üzere iki bucağı vardır. Cumhuriyet’le birlikte Kadıköy bazı modern kentsel hizmetlerden de yararlanma imkânına kavuşmuştur. Bunlar 1928’de gelen elektrik ile 1927’de şirket olarak oluşturulup 1929’da ilk seferlerine başlayan tramvaydır.

Sonraki yıllarda bölgeleme imar planının uygulanmasıyla Kızıltoprak - Bostancı arasında nüfus 10 yılda iki buçuk kat artmıştır. Geçmiş yıllarda da, İstanbul’daki iş yaşamı daha çok Avrupa Yakasında gelişmişti. İş bitimi vapurlarla Kadıköy İskelesi’ne yanaşılarak Moda, Üsküdar ve Bostancı gibi yerleşim alanlarına Kadıköy’den ulaşım sağlanmaktaydı. Bu nedenle İskeleleri ve Haydarpaşa’sıyla Kadıköy sonraki yıllarda da bir geçiş hattı olmuştur.


1970’li yıllarda birinci Boğaz Köprüsü’nün açılmasıyla deniz yolunun önemi azalmış, bunun sonucunda da trafiğin ağırlıklı olarak köprüye yönelmesi ile deniz trafiği biraz hafiflemiştir. 1980’li yıllarda göçün hızlanması ile birlikte, Büyükşehir Belediyesinin kurulması ve yeni imar planlarının yapılmasıyla Kadıköy yine gözde bir yerleşim yeri olarak öne çıkmıştır. Bu dönemde hazırlanan yeni imar planları, peş peşe çıkartılan imar afları, tapu tahsis belgeleri kentimizde yapı yoğunluğuna yol açmış ve sosyal donatı alanlarının azalmasına yol açmıştır. 1999 yılındaki deprem sonrası yapılardaki yenilenme ihtiyacı ve buna çözümmüş gibi ortaya atılan “kentsel dönüşüm” kavramı yalnızca belirli bir kesime rant sağlaması sebebiyle, kentin dokusuna bir tehdit unsuru olarak karşımıza çıkmıştır.
Kadıköy Tarihçesi Kadıköy Tarihçesi Reviewed by Hayyat on Ekim 18, 2016 Rating: 5

Hiç yorum yok :

Blogger tarafından desteklenmektedir.